Voor wie is een DigiD beveiligingsassessment bedoeld?

Voor wie is een DigiD beveiligingsassessment bedoeld?
Voor wie is een DigiD beveiligingsassessment bedoeld?

Een DigiD-beveiligingsassessment is verplicht voor alle organisaties die DigiD-inloggegevens verwerken in hun webapplicaties. Dit betreft overheidsinstanties, zorginstellingen en hun IT-leveranciers, die jaarlijks vóór 1 mei moeten rapporteren aan toezichthouder Logius. Het assessment controleert of webapplicaties, infrastructuur en procedures voldoen aan de beveiligingseisen voor betrouwbare DigiD-verwerking.

Wat is een DigiD-beveiligingsassessment en waarom is het belangrijk?

Een DigiD-beveiligingsassessment is een jaarlijkse verplichte controle die de betrouwbaarheid toetst van webapplicaties die DigiD-inloggegevens verwerken. Het assessment beoordeelt of organisaties voldoen aan de ICT-beveiligingsrichtlijnen voor webapplicaties van het NCSC en de eisen van toezichthouder Logius.

Het assessment richt zich op drie kerngebieden: de webapplicatie zelf, de onderliggende IT-infrastructuur en de organisatorische procedures rondom DigiD-verwerking. Door middel van penetratietesten en vulnerability assessments worden technische normen onafhankelijk getoetst om beveiligingsrisico’s te identificeren.

Het belang van dit assessment ligt in de bescherming van burgergegevens en het waarborgen van vertrouwen in digitale overheidsvoorzieningen. DigiD geeft toegang tot gevoelige persoonlijke informatie en overheidsdiensten. Een compromis in de beveiliging kan leiden tot identiteitsdiefstal, fraude en verlies van vertrouwen in digitale overheidsdiensten.

Voor welke organisaties is een DigiD-assessment verplicht?

Het DigiD-beveiligingsassessment is wettelijk verplicht voor alle organisaties die DigiD-inloggegevens verwerken in hun systemen. Deze verplichting geldt voor een breed scala aan organisatietypen die diensten verlenen aan burgers met DigiD-authenticatie.

De volgende organisaties moeten jaarlijks een geldig DigiD-assessment hebben:

  1. Overheidsinstanties (ministeries, gemeenten, provincies, waterschappen)
  2. Zorginstellingen (ziekenhuizen, GGD’s, GGZ-instellingen, huisartsenpraktijken)
  3. Onderwijsinstellingen die DigiD gebruiken voor studentenportalen
  4. Woningcorporaties met online dienstverlening
  5. Pensioenfondsen en uitvoeringsorganisaties
  6. IT-leveranciers en hostingproviders die DigiD-diensten faciliteren
  7. Softwareontwikkelaars die DigiD-koppelingen bouwen
  8. Serviceorganisaties die DigiD-verwerkende systemen beheren

Ook organisaties die gebruikmaken van een serviceorganisatie voor DigiD-verwerking blijven eindverantwoordelijk voor compliance. Bij gebruik van externe dienstverleners kunnen SOC-rapporten worden gebruikt via de carve-outmethode, waarbij het assurancerapport van de subserviceorganisatie wordt geraadpleegd.

Wanneer moet je een DigiD-beveiligingsassessment laten uitvoeren?

DigiD-beveiligingsassessments moeten jaarlijks worden uitgevoerd, waarbij de rapportage uiterlijk op 1 mei moet worden ingediend bij Logius. De controleperiode moet minimaal zes maanden bedragen om een volledig oordeel over de werking van beveiligingsmaatregelen te kunnen geven.

Naast de jaarlijkse cyclus zijn er specifieke situaties die een nieuw assessment vereisen. Bij nieuwe implementaties van DigiD-koppelingen moet een assessment worden uitgevoerd voordat de dienst live gaat. Significante wijzigingen in webapplicaties, infrastructuur of beveiligingsprocedures kunnen ook een tussentijds assessment noodzakelijk maken.

Organisaties die voor het eerst DigiD gaan gebruiken, moeten het assessment plannen voordat zij toegang krijgen tot de DigiD-voorzieningen. Het is verstandig om het assessmentproces vroeg in het jaar te starten, aangezien de rapportage met een EUTL-handtekening moet worden ondertekend door een geregistreerde IT-auditor.

Voor organisaties die serviceorganisaties gebruiken, moet worden gecontroleerd of de SOC-rapporten recent genoeg zijn. Oudere rapporten vereisen mogelijk brugdocumenten om de continuïteit van de beveiliging aan te tonen.

Wat gebeurt er tijdens een DigiD-beveiligingsaudit?

Een DigiD-beveiligingsaudit volgt een gestructureerd proces waarbij alle aspecten van de DigiD-verwerking worden onderzocht. De testaanpak is gebaseerd op de ICT-beveiligingsrichtlijnen van het NCSC, waarbij elke norm onafhankelijk wordt getoetst door gecertificeerde IT-auditors.

Het auditproces omvat de volgende hoofdstappen:

  • Documentatiereview van beveiligingsbeleid en -procedures
  • Technische penetratietesten van de webapplicatie
  • Vulnerability assessments van de IT-infrastructuur
  • Toetsing van toegangscontroles en gebruikersbeheer
  • Verificatie van logging- en monitoringsystemen
  • Beoordeling van incidentresponsprocedures
  • Controle van back-up- en herstelprocessen
  • Evaluatie van wijzigingsbeheerprocessen

De auditor beoordeelt zowel de opzet als het bestaan en de werking van beveiligingsmaatregelen. In sommige gevallen kan een non-occurrence-situatie optreden, waarbij een specifieke gebeurtenis niet heeft plaatsgevonden tijdens de controleperiode. Voor bepaalde normen, zoals B.05, U.TV.01, U.WA.02 en C.08, wordt dan alleen een oordeel gegeven over de opzet.

Het assessment resulteert in een gedetailleerd rapport met bevindingen, aanbevelingen en een eindoordeel over de betrouwbaarheid van de DigiD-verwerking. Dit rapport moet worden ondertekend met een EUTL-handtekening om de betrouwbaarheid te waarborgen.

Welke risico’s loop je als organisatie zonder geldig DigiD-assessment?

Organisaties zonder geldig DigiD-beveiligingsassessment lopen aanzienlijke compliance­risico’s en kunnen worden uitgesloten van DigiD-voorzieningen door toezichthouder Logius. Dit betekent dat burgers geen toegang meer hebben tot online diensten, wat de dienstverlening ernstig verstoort.

De operationele gevolgen zijn vaak het meest direct voelbaar. Zonder DigiD-toegang moeten organisaties terugvallen op handmatige processen, wat leidt tot langere wachttijden, hogere kosten en frustratie bij burgers. Voor zorginstellingen kan dit betekenen dat patiënten niet online kunnen inloggen voor uitslagen of afspraken.

Reputatieschade vormt een belangrijk risico, vooral voor overheidsorganisaties en zorginstellingen die afhankelijk zijn van vertrouwen. Nieuws over beveiligingsproblemen of compliance­tekortkomingen kan het imago langdurig beschadigen en het vertrouwen van burgers ondermijnen.

Vanuit juridisch perspectief kunnen er sancties volgen van toezichthoudende instanties. Organisaties die niet voldoen aan de DigiD-beveiligingseisen kunnen worden geconfronteerd met boetes, aanwijzingen of andere handhavingsmaatregelen. Bij datalekken door onvoldoende beveiliging kunnen ook AVG-boetes volgen.

Het financiële risico bestaat uit directe kosten voor herstel van compliance, mogelijke boetes en indirecte kosten door verstoorde dienstverlening. Organisaties moeten vaak dure spoedmaatregelen nemen om snel weer compliant te worden, wat kostbaarder is dan regulier onderhoud van de beveiliging.

Hoe BKBO B.V. helpt met DigiD-beveiligingsassessments

BKBO B.V. ondersteunt organisaties volledig bij het verkrijgen en behouden van DigiD-compliance door gespecialiseerde DigiD-beveiligingsassessments. Onze gecertificeerde register-IT-auditors hebben uitgebreide ervaring met de specifieke eisen van Logius en de complexiteit van overheidssystemen.

Onze aanpak kenmerkt zich door:

  • Grondige voorbereiding met duidelijke documentatie-eisen
  • Efficiënte uitvoering met minimale verstoring van bedrijfsprocessen
  • Praktische aanbevelingen die direct implementeerbaar zijn
  • Ondersteuning bij het opstellen van verbeterplannen
  • Begeleiding tijdens het hele complianceproces
  • Vaste prijzen, inclusief eventuele heraudits

Wij hanteren een “geen-gekibbel-garantie”, waarbij alle kosten vooraf helder zijn. Dit geeft organisaties zekerheid over hun budget en voorkomt verrassingen tijdens het assessmentproces. Onze expertise strekt zich ook uit naar gerelateerde assessments, zoals ENSIA-assessments, voor een geïntegreerde complianceaanpak.

Neem vandaag nog contact met ons op om uw DigiD-beveiligingsassessment te plannen en uw compliance zeker te stellen voor de jaarlijkse rapportageverplichting.