Wat zijn de administratieve verplichtingen bij RooO?

Wat zijn de administratieve verplichtingen bij RooO?
Wat zijn de administratieve verplichtingen bij RooO?

De administratieve verplichtingen bij RooO omvatten registratie van ontheemden, inkomenscontrole via UWV-gegevens, documentatie van verstrekkingen en rapportage aan het ministerie. Gemeenten moeten binnen vijftien dagen informatie verstrekken over rechten en plichten, de inlichtingenplicht handhaven en terugvorderingsprocedures uitvoeren. Deze verplichtingen zorgen voor een rechtmatige en doelmatige uitvoering van de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Wat is de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) precies?

RooO staat voor de Regeling opvang ontheemden Oekraïne en ondersteunt gemeenten bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen sinds april 2022. De regeling biedt een juridisch kader voor het verstrekken van leefgeld, huisvesting en andere voorzieningen aan ontheemden die tijdelijke bescherming genieten in Nederland.

De regeling is tot stand gekomen omdat Nederland na de Russische invasie in Oekraïne werd geconfronteerd met een massale toestroom van vluchtelingen. Om een gecoördineerde en rechtmatige opvang te waarborgen, ontwikkelde het Ministerie van Justitie en Veiligheid deze specifieke regeling. RooO zorgt voor transparantie en toegankelijkheid door duidelijke richtlijnen te geven over wie recht heeft op welke voorzieningen.

Onder de reikwijdte van RooO vallen alle vreemdelingen die tijdelijke bescherming genieten vanwege de situatie in Oekraïne. Dit betreft niet alleen Oekraïense staatsburgers, maar ook andere nationaliteiten die vanuit Oekraïne zijn gevlucht en onder het EU-uitvoeringsbesluit vallen.

Welke organisaties moeten zich houden aan RooO-verplichtingen?

Alle Nederlandse gemeenten zijn verplicht om zich te houden aan RooO-verplichtingen wanneer zij ontheemden opvangen. Het college van burgemeester en wethouders draagt de primaire verantwoordelijkheid voor de opvang van ontheemden binnen de gemeente, met uitzondering van alleenstaande minderjarige ontheemden.

Specifiek vallen onder de RooO-verplichtingen:

  • Gemeenten met gemeentelijke opvangvoorzieningen
  • Gemeenten die particuliere opvangvoorzieningen faciliteren
  • Colleges van burgemeester en wethouders in gemeenten waar ontheemden verblijven
  • Uitvoeringsorganisaties die namens gemeenten handelen

Uitzonderingen gelden voor de opvang van alleenstaande minderjarige ontheemden, die onder een andere regeling valt. Ook particuliere opvangverstrekkers hebben specifieke verplichtingen, maar deze verschillen van de gemeentelijke administratieve taken.

Wat zijn de belangrijkste administratieve taken bij RooO-compliance?

De belangrijkste administratieve verplichtingen omvatten registratie in de BRP, inkomenscontrole via Suwinet, documentatie van alle verstrekkingen en periodieke rapportage. Gemeenten moeten binnen vijftien dagen na aanvang van de opvang schriftelijke informatie verstrekken in een begrijpelijke taal over rechten, plichten en beschikbare voorzieningen.

Concrete administratieve taken zijn:

  1. Registratie van ontheemden in de Basisregistratie Personen (BRP)
  2. Verstrekking van meertalige informatie over verstrekkingen en verplichtingen
  3. Controle van inkomsten via toegang tot de UWV-polisadministratie
  4. Documentatie van leefgeld en andere financiële verstrekkingen
  5. Monitoring van de inlichtingenplicht en termijnoverschrijdingen
  6. Terugvordering van onrechtmatig verstrekt leefgeld
  7. Rapportage aan het ministerie over aantallen en uitgaven

Gemeenten moeten ook systemen aanpassen voor UWV-toegang en medewerkers instrueren over de nieuwe werkwijzen. De inlichtingenplicht houdt in dat ontheemden binnen twee weken informatie aanleveren over inkomsten en gezinssamenstelling.

Hoe implementeer je RooO-procedures in je organisatie?

Implementatie van RooO-procedures vereist minimaal twee maanden voorbereidingstijd voor de meeste wijzigingen, met langere doorlooptijden voor UWV-toegang, afhankelijk van de technische inrichting. Organisaties moeten de bestuurlijke besluitvorming afronden, beleidsregels aanpassen en systemen configureren voor nieuwe werkprocessen.

Praktische implementatiestappen omvatten:

  • Bestuurlijke besluitvorming over lokale beleidsregels
  • Aanpassing van ICT-systemen voor toegang tot UWV/Suwinet
  • Training van medewerkers in de nieuwe procedures
  • Ontwikkeling van meertalige communicatiematerialen
  • Toekenning van bevoegdheden aan uitvoerende medewerkers
  • Opzet van monitoring- en rapportagesystemen

De complexiteit hangt sterk af van de huidige organisatiestructuur. In gemeenten waar de uitvoering van het leefgeld al bij medewerkers van de Participatiewet ligt, is de impact beperkt. Andere gemeenten hebben extra licenties, software en structurele capaciteit nodig voor een succesvolle implementatie.

Welke gevolgen heeft niet-naleving van RooO-verplichtingen?

Niet-naleving van RooO-verplichtingen kan leiden tot financiële sancties vanuit het ministerie, reputatieschade en juridische risico’s bij onjuiste besluitvorming. Gemeenten lopen het risico dat uitgaven niet worden vergoed als deze niet conform de regeling zijn gedaan.

Mogelijke consequenties zijn:

  • Terugvordering van rijksvergoedingen door het ministerie
  • Juridische procedures van ontheemden bij onjuiste behandeling
  • Reputatieschade door negatieve publiciteit
  • Bestuurlijke druk vanuit toezichthouders
  • Operationele problemen door onduidelijke procedures

Specifieke risico’s ontstaan bij het ontbreken van een juridische grondslag voor terugvordering via dwangbevel. Gemeenten kunnen dan alleen civiele procedures starten, wat zeer bewerkelijk is. Ook bestaat het risico dat ontheemden niet terugbetalen zonder verdere consequenties, wat de financiële positie van gemeenten kan aantasten.

Hoe BKBO B.V. helpt met RooO-compliance

BKBO B.V. ondersteunt gemeenten bij het waarborgen van een rechtmatige en doelmatige uitvoering van RooO-verplichtingen door gespecialiseerde audits en implementatieondersteuning. Onze ENSIA-assessment-expertise en ervaring met overheidsaudits maken ons de ideale partner voor RooO-compliance.

Onze ondersteuning omvat:

  • Uitvoering van RooO-audits voor complianceverificatie
  • Beoordeling van registratie- en documentatieprocessen
  • Controle van inkomensverificatie via UWV-systemen
  • Evaluatie van terugvorderingsprocedures
  • Advisering over de implementatie van nieuwe regelgeving
  • Ondersteuning bij het opzetten van monitoringsystemen

Met onze “geen-gekibbelgarantie” en vaste prijzen, inclusief eventuele heraudits, bieden wij gemeenten zekerheid over hun RooO-compliance. Onze onafhankelijke positie en bewezen expertise in overheidsaudits zorgen voor objectieve beoordelingen en concrete, implementeerbare aanbevelingen. Neem contact op voor een vrijblijvende bespreking van uw RooO-compliancevraagstukken.