Hoe regel je een spoed DigiD aansluiting zo snel mogelijk?

Hoe regel je een spoed DigiD aansluiting zo snel mogelijk?
Hoe regel je een spoed DigiD aansluiting zo snel mogelijk?

Een spoed DigiD aansluiting regel je zo snel mogelijk door direct contact op te nemen met Logius voor de aanvraag, alle benodigde documentatie klaar te hebben liggen en tegelijkertijd een IT-auditor in te schakelen voor het verplichte DigiD beveiligingsassessment. De twee maanden die je na activering hebt voor de aansluitaudit lopen namelijk direct in, dus voorbereiding is alles. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over een spoedprocedure, van de stappen die je moet doorlopen tot de fouten die je wilt vermijden.

Hoe lang duurt een DigiD aansluiting normaal gesproken?

Een standaard DigiD aansluiting duurt gemiddeld enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van de volledigheid van de aanvraag en de verwerkingstijd bij Logius. De doorlooptijd wordt sterk bepaald door hoe snel jouw organisatie de benodigde documentatie aanlevert en of de aanvraag technisch en juridisch in orde is.

Logius beoordeelt elke aanvraag individueel. Zodra de aansluiting is goedgekeurd en de DigiD-koppeling live gaat, stuurt Logius een bevestigingsmail naar de DigiD dienstverlener. Vanaf dat moment begint de klok te lopen voor het verplichte beveiligingsassessment. Je hebt dan twee maanden om een ICT-beveiligingsassessment te laten uitvoeren. Wie de aanvraag onvolledig of laat indient, verliest kostbare tijd aan het begin van het proces.

Wanneer is er sprake van een spoedsituatie bij DigiD?

Een spoedsituatie bij DigiD ontstaat wanneer een organisatie de digitale dienstverlening aan burgers snel moet opstarten en daarvoor een DigiD-koppeling nodig heeft die er nog niet is, of wanneer een bestaande aansluiting is verlopen of geblokkeerd. Denk aan een nieuw digitaal loket dat op korte termijn live moet, of een fusie waarbij een nieuwe entiteit een eigen aansluiting nodig heeft.

In de praktijk zijn spoedsituaties ook het gevolg van een gemiste deadline voor het beveiligingsassessment, waardoor Logius de aansluiting heeft opgeschort. In dat geval is het niet alleen zaak om de aansluiting te herstellen, maar ook om zo snel mogelijk een heraudit te laten uitvoeren. Hoe eerder je in actie komt, hoe kleiner de impact op je dienstverlening aan burgers.

Welke stappen moet je doorlopen voor een spoed DigiD aansluiting?

Voor een spoed DigiD aansluiting doorloop je in grote lijnen dezelfde stappen als bij een reguliere aanvraag, maar dan zo gecomprimeerd en parallel mogelijk. De snelheid zit hem in voorbereiding en het gelijktijdig opstarten van meerdere trajecten.

  1. Dien de aanvraag in bij Logius via het aansluitproces op de website van Logius. Zorg dat alle gegevens van de organisatie en de dienst compleet zijn.
  2. Bereid de technische documentatie voor, waaronder de systeemomschrijving, verwerkersovereenkomsten en beveiligingsmaatregelen. Dit is ook nodig voor de aansluitaudit.
  3. Schakel direct een IT-auditor in voor het verplichte DigiD beveiligingsassessment. Wacht hier niet mee tot na de activering, want de termijn van twee maanden begint zodra Logius de livegang bevestigt.
  4. Ontvang de bevestigingsmail van Logius en deel deze direct met je auditor. Op basis van deze mail weet de auditor de exacte deadline.
  5. Lever de bewijslast aan voor de aansluitaudit. Bij een nieuwe aansluiting wordt uitsluitend getoetst op opzet en bestaan, niet op werking. Voor het beoordelen van de werking is een aantoonbare periode van minimaal zes maanden vereist, wat bij een nieuwe applicatie nog niet mogelijk is.
  6. Lever het definitieve auditrapport tijdig in bij Logius, uiterlijk binnen twee maanden na activering.

Wat is een DigiD beveiligingsassessment en waarom is het verplicht?

Een DigiD beveiligingsassessment is een verplichte controle op de betrouwbaarheid en veiligheid van de DigiD-koppeling van een website of applicatie. Via deze koppeling kunnen burgers persoonlijk inloggen, wat hoge eisen stelt aan de beveiliging. Iedere organisatie met een DigiD aansluiting is wettelijk verplicht dit assessment periodiek te laten uitvoeren door een gecertificeerde IT-auditor.

Bij een nieuwe DigiD aansluiting, ook wel de aansluitaudit genoemd, geldt een specifieke variant van het assessment. Omdat de aansluiting nieuw is, wordt uitsluitend getoetst op opzet en bestaan: zijn de juiste maatregelen beschreven en aantoonbaar ingericht? Het toetsen van de werking is bij een aansluitaudit niet mogelijk, omdat daarvoor een toetsbare periode van minimaal zes maanden vereist is die bij een nieuwe applicatie nog niet beschikbaar is. Pas nadat de aansluitaudit is afgerond, wordt de aansluiting opgenomen in de reguliere DigiD-auditcyclus, die jaarlijks plaatsvindt. Binnen die jaarlijkse cyclus wordt ook de werking in de praktijk beoordeeld.

Gebruik je een SaaS-oplossing van een externe leverancier? Dan is een Third Party Mededeling (TPM) van die leverancier een belangrijk onderdeel van het geheel. Een TPM is een apart onderzoek waarbij een IT-auditor de beveiliging bij de leverancier beoordeelt. Andere auditors kunnen op dit rapport vertrouwen, waardoor zij niet alles opnieuw hoeven te onderzoeken bij de gebruikersorganisatie. Dit vermindert de totale auditinspanning aanzienlijk. Op basis van de TPM voert de auditor bij jouw organisatie alleen een beperkte controle uit op de normen die nog niet door de leverancier zijn afgedekt.

Hoe versnel je het DigiD beveiligingsassessment bij een spoedaanvraag?

Het DigiD beveiligingsassessment versnel je bij een spoedaanvraag door de bewijslast zo vroeg mogelijk te verzamelen en direct na ontvangst van de Logius-bevestigingsmail aan te leveren bij de auditor. Hoe sneller de auditor de documentatie ontvangt, hoe sneller de beoordeling kan starten en de conceptrapportage kan worden opgesteld.

Praktische tips om het proces te versnellen:

  • Schakel een auditor in voordat de aansluiting live gaat, zodat de samenwerking al is opgestart.
  • Zorg dat beveiligingsdocumentatie, verwerkersovereenkomsten en technische beschrijvingen actueel en beschikbaar zijn.
  • Reageer snel op vragen of opmerkingen van de auditor tijdens de beoordelingsfase, zodat de conceptrapportage niet onnodig vertraging oploopt.
  • Verwerk het conceptrapport tijdig en geef je reactie snel terug, zodat de definitieve rapportage op tijd gereed is voor indiening bij Logius.
  • Vraag bij gebruik van een SaaS-leverancier direct om de meest recente TPM, zodat de auditor weet welke normen al zijn afgedekt.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij een spoed DigiD aanvraag?

De meest gemaakte fout bij een spoed DigiD aanvraag is het te laat inschakelen van een IT-auditor. Veel organisaties wachten tot de bevestigingsmail van Logius binnen is, terwijl de voorbereiding voor de aansluitaudit al eerder kan beginnen. Dit kost onnodig tijd in een toch al krappe termijn van twee maanden.

Andere veelgemaakte fouten zijn:

  • Onvolledige documentatie: Ontbrekende of verouderde beveiligingsdocumenten vertragen de beoordeling door de auditor direct.
  • Geen TPM opvragen bij de SaaS-leverancier: Organisaties die werken met een externe softwareleverancier vergeten soms de TPM op te vragen, waardoor de auditor meer werk moet verrichten en de doorlooptijd toeneemt.
  • Trage interne communicatie: Als de juiste personen binnen de organisatie niet tijdig worden betrokken bij het aanleveren van bewijslast, loopt het proces vast.
  • Niet reageren op het conceptrapport: De definitieve rapportage kan pas worden opgesteld nadat de organisatie heeft gereageerd op het conceptrapport. Wie dit laat liggen, riskeert de deadline te missen.
  • Verwarring over de scope: Bij een aansluitaudit wordt uitsluitend getoetst op opzet en bestaan, niet op werking. Organisaties die dit niet weten, leveren soms bewijslast aan die pas relevant is binnen de jaarlijkse auditcyclus, maar voor de aansluitaudit niet noodzakelijk is.

Wie kan helpen bij een spoed DigiD aansluiting regelen?

Bij een spoed DigiD aansluiting kun je voor de technische aanvraag terecht bij Logius zelf. Voor het verplichte beveiligingsassessment heb je een gecertificeerde register IT-auditor nodig die ervaring heeft met DigiD aansluitaudits en de bijbehorende protocollen van Logius kent.

Intern kun je de ICT-afdeling, de CISO of de functionaris gegevensbescherming betrekken bij het verzamelen van de benodigde documentatie. Extern is een gespecialiseerde IT-auditpartij onmisbaar, zeker bij een spoedprocedure waarbij snelheid en kwaliteit hand in hand moeten gaan.

Hoe BKBO helpt bij een spoed DigiD aansluiting

Wij zijn sinds 2012 gespecialiseerd in DigiD assessments voor overheden en zorginstellingen en hebben inmiddels meer dan 2.500 audits uitgevoerd. Bij een spoedaanvraag weten we precies hoe we snel en gestructureerd te werk moeten gaan, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit of volledigheid van het rapport.

Wat wij bieden bij een spoed DigiD aansluitaudit:

  • Snelle opstart zodra wij de bevestigingsmail van Logius ontvangen
  • Duidelijke documentatieverzoeken en een concreet auditplan, zodat jij weet wat je wanneer moet aanleveren
  • Beoordeling op opzet en bestaan conform het officiële protocol van Logius, zonder toetsing op werking
  • Een conceptrapportage met ruimte voor jouw reactie, gevolgd door een definitieve rapportage op tijd voor indiening
  • Heraudits worden pro deo uitgevoerd, zonder extra kosten
  • Na afronding van de aansluitaudit begeleiden wij je organisatie naadloos in de reguliere jaarlijkse DigiD-auditcyclus voor continuïteit en zekerheid

Wil je weten wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen? Vraag een vrijblijvende offerte aan via onze contactpagina en we kijken samen naar de snelste en meest praktische aanpak voor jouw situatie.