Hoe werken de CISO en ENSIA-coördinator samen tijdens de ENSIA-audit?

Hoe werken de CISO en ENSIA-coördinator samen tijdens de ENSIA-audit?
Hoe werken de CISO en ENSIA-coördinator samen tijdens de ENSIA-audit?

De CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator werken samen door hun taken duidelijk te verdelen: de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator coördineert het proces en verzamelt bewijsstukken, terwijl de CISO verantwoordelijk is voor de inhoudelijke informatiebeveiliging en het beleid. Beide rollen vullen elkaar aan en zijn onmisbaar voor een succesvolle DigiD en Suwinet (ENSIA)-audit. In dit artikel lees je precies wie wat doet, waar de taken overlappen en hoe je als gemeente het samenspel goed organiseert.

Wie is verantwoordelijk voor wat tijdens de DigiD en Suwinet (ENSIA)-audit?

Tijdens de DigiD en Suwinet (ENSIA)-audit heeft elke rol een eigen verantwoordelijkheidsgebied. De DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator is het centrale aanspreekpunt voor het auditproces: hij of zij bewaakt de planning, verzamelt bewijsstukken en zorgt dat alle betrokken afdelingen op tijd aanleveren. De CISO is verantwoordelijk voor het informatiebeveiligingsbeleid en de technische en organisatorische maatregelen die de gemeente heeft getroffen.

In de praktijk betekent dit dat de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator het proces beheert, terwijl de CISO de inhoudelijke onderbouwing levert. Zonder een goed functionerende CISO ontbreekt de beleidsmatige basis. Zonder een sterke DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator raakt het proces versnipperd en komen bewijsstukken te laat of onvolledig binnen. Beide rollen zijn dus even belangrijk, maar op een andere manier.

Andere betrokkenen, zoals IT-beheerders, functioneel beheerders en privacyfunctionarissen, leveren bewijsstukken aan op verzoek van de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator. De eindverantwoordelijkheid voor de DigiD en Suwinet (ENSIA)-verantwoording ligt bij het college van burgemeester en wethouders, dat de collegeverklaring ondertekent.

Waar overlappen de taken van de CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator?

De taken van de CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator overlappen op het gebied van risicoanalyse, beleidsbeoordeling en de vertaling van beveiligingsmaatregelen naar concrete bewijsstukken. Beide rollen moeten begrijpen welke normen uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van toepassing zijn en hoe de gemeente daaraan voldoet.

Concreet betekent dit dat de CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator samen moeten bepalen welke maatregelen al zijn geïmplementeerd, welke bewijsstukken daarvoor beschikbaar zijn en waar nog hiaten zitten. De CISO weet wat er beleidsmatig en technisch is ingericht. De DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator weet wat de auditor nodig heeft om dat aan te tonen. Samen vormen zij de brug tussen de beveiligingspraktijk en de auditverantwoording.

Hoe verdelen CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator de bewijslast in de praktijk?

In de praktijk verdeelt de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator de bewijslast door per norm te inventariseren wie binnen de gemeente verantwoordelijk is voor het aanleveren van het betreffende bewijs. De CISO levert de beleidsmatige documenten en risicoanalyses, terwijl IT-beheerders en andere afdelingen de technische en procedurele bewijsstukken aanleveren.

Een werkbare aanpak is om de bewijslast te verdelen in drie categorieën:

  • Beleidsdocumenten – opgesteld of goedgekeurd door de CISO, zoals het informatiebeveiligingsbeleid en risicoanalyses
  • Technische bewijsstukken – aangeleverd door IT-beheer, zoals configuratierapporten, logbestanden en patchoverzichten
  • Procedurele bewijsstukken – aangeleverd door functioneel beheer of afdelingshoofden, zoals bewustwordingsregistraties en toegangsbeheerlijsten

De DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator bewaakt de volledigheid van dit overzicht en signaleert tijdig wanneer bewijsstukken ontbreken of onvoldoende zijn. De CISO toetst of de aangeleverde documenten inhoudelijk kloppen en aansluiten bij het gevoerde beleid.

Wanneer moeten de CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator samen optrekken?

De CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator moeten samen optrekken op vier cruciale momenten in het DigiD en Suwinet (ENSIA)-proces: bij de startplanning, bij de risicoanalyse, bij het beoordelen van bewijsstukken en bij het opvolgen van bevindingen. Wachten tot vlak voor de deadline is een veelgemaakte fout die leidt tot stress en onvolledige dossiers.

Een gestructureerde aanpak ziet er als volgt uit:

  1. Begin van het jaar – gezamenlijk de planning opstellen en verantwoordelijkheden vastleggen
  2. Kwartaal 1 – risicoanalyse actualiseren en bewijsstukken inventariseren
  3. Kwartaal 2 – bewijsstukken verzamelen en controleren op volledigheid
  4. Voor de audit – dossier afronden en afstemmen met de auditor over verwachtingen
  5. Na de audit – bevindingen bespreken en een verbeterplan opstellen

Door DigiD en Suwinet (ENSIA) te integreren in de planning-en-controlcyclus van de gemeente, wordt het geen jaarlijkse stresstest maar een continu beheerst proces.

Wat verwacht de auditor van de samenwerking tussen beide rollen?

Een auditor verwacht dat de CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator een consistent en volledig beeld geven van de informatiebeveiligingssituatie van de gemeente. Dat betekent dat beleidsdocumenten, technische maatregelen en procedurele bewijsstukken op elkaar aansluiten en dat er geen tegenstrijdigheden zijn tussen wat de CISO beschrijft en wat de bewijsstukken laten zien.

Concreet let een auditor op de volgende punten:

  • Is het informatiebeveiligingsbeleid actueel en vastgesteld door het juiste niveau?
  • Zijn de maatregelen die het beleid beschrijft ook aantoonbaar geïmplementeerd?
  • Is er een heldere eigenaar voor elke norm of maatregel?
  • Zijn bevindingen uit voorgaande jaren opgevolgd en afgehandeld?

Een goede samenwerking tussen CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator maakt het verschil tussen een soepel auditproces en een moeizame sessie waarbij de auditor steeds om aanvullende informatie moet vragen.

Hoe voorkom je dat bevindingen blijven liggen na de DigiD en Suwinet (ENSIA)-audit?

Bevindingen blijven liggen wanneer er geen duidelijke eigenaar is, geen concrete deadline en geen opvolgingsmoment. De CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator moeten direct na de audit samen een verbeterplan opstellen met per bevinding een verantwoordelijke persoon, een actie en een termijn.

Praktisch gezien helpt het om bevindingen op te nemen in de reguliere PDCA-cyclus van de gemeente. Zo worden verbeteracties geen losstaand DigiD en Suwinet (ENSIA)-project, maar onderdeel van het dagelijkse informatiebeveiligingsbeheer. De CISO bewaakt de inhoudelijke voortgang, de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator houdt bij of alles tijdig is afgerond, zodat het volgende auditjaar niet met dezelfde tekortkomingen begint.

Een heraudit is niet standaard en wordt alleen opgelegd als er sprake is van onvoldoende resultaten. De termijn en aanpak van een heraudit verschillen per situatie en worden per gemeente beoordeeld. Voorkomen is dus altijd beter dan herstellen.

Hoe BKBO B.V. helpt bij de samenwerking tussen CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator

Wij begrijpen dat de rolverdeling tussen CISO en DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator in de praktijk niet altijd vanzelf goed loopt. Gemeenten lopen aan tegen onduidelijke verantwoordelijkheden, te late bewijslast en bevindingen die jaar na jaar terugkomen. Wij helpen gemeenten om dit proces gestructureerd en efficiënt in te richten.

Wat wij bieden:

  • Duidelijke terugkoppeling gedurende het hele auditproces, zodat zowel de CISO als de DigiD en Suwinet (ENSIA)-coördinator weten waar ze aan toe zijn
  • Een vaste contactpersoon met korte communicatielijnen, geen wisselende aanspreekpunten
  • Concrete verbetervoorstellen die de gemeente direct kan implementeren
  • Een transparante vaste prijs, inclusief een eventuele heraudit
  • Begeleiding bij de collegeverklaring en de waarmerking, als onderdeel van het volledige DigiD en Suwinet (ENSIA)-verantwoordingsproces
  • Bewezen ervaring: wij hebben inmiddels meer dan 2.500 audits uitgevoerd en werken voor meer dan 90 gemeenten

Wil je weten wat wij voor jouw gemeente kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende offerte.

Deze blog is opgesteld met behulp van AI-technologie en gepubliceerd in het kader van onze online zichtbaarheid. Hoewel de inhoud met zorg is samengesteld, kunnen aan deze blog geen rechten worden ontleend. Voor specifieke situaties en vragen adviseren wij altijd contact op te nemen met een specialist van BKBO B.V.