Hoe bereid je een DigiD beveiligingsassessment voor?

Hoe bereid je een DigiD beveiligingsassessment voor?
Hoe bereid je een DigiD beveiligingsassessment voor?

Een DigiD-beveiligingsassessment is een verplichte jaarlijkse controle die toetst of webapplicaties die DigiD gebruiken voldoen aan de beveiligingseisen van Logius. De voorbereiding vereist het verzamelen van technische documentatie, het controleren van beveiligingsmaatregelen en het zorgen dat alle systemen klaar zijn voor de audit. Een goede voorbereiding bespaart tijd en voorkomt kostbare heraudits.

Wat is een DigiD-beveiligingsassessment en waarom is het verplicht?

Een DigiD-beveiligingsassessment is een jaarlijkse beveiligingsaudit die organisaties moeten uitvoeren wanneer zij DigiD-inlogfunctionaliteit gebruiken in hun webapplicaties. Deze audit controleert of de webapplicatie, infrastructuur en procedures voldoen aan de ICT-beveiligingsrichtlijnen voor webapplicaties van het NCSC.

De verplichting geldt voor alle overheids- en zorginstellingen die DigiD implementeren, zoals gemeenten, ministeries, ziekenhuizen en GGD’s. Organisaties moeten jaarlijks vóór 1 mei rapporteren aan toezichthouder Logius. Het assessment moet worden uitgevoerd door een gecertificeerde register IT-auditor.

Non-compliance brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Organisaties kunnen hun DigiD-koppeling verliezen, waardoor burgers geen toegang meer hebben tot digitale diensten. Dit leidt tot operationele problemen en mogelijke reputatieschade. Daarnaast kunnen er juridische consequenties volgen vanwege het niet naleven van wettelijke verplichtingen.

Welke documenten en informatie heb je nodig voor een DigiD-assessment?

Voor een succesvolle DigiD-audit heb je een uitgebreide documentatieset nodig die zowel technische specificaties als beleidsdocumenten omvat. De auditor moet een volledig beeld krijgen van je DigiD-implementatie en beveiligingsmaatregelen.

De essentiële documenten zijn:

  • Architectuurdiagrammen van de DigiD-koppeling en onderliggende infrastructuur
  • Technische configuratiedocumentatie van webservers, databases en netwerkapparatuur
  • Informatiebeveiligingsbeleid en procedures
  • Incidentresponsplan en escalatieprocedures
  • Logbestanden van systeemactiviteiten en beveiligingsgebeurtenissen
  • Penetratietestrapporten en vulnerability assessments
  • Toegangscontrolelijsten en documentatie van gebruikersbeheer

Als je werkt met serviceorganisaties, zijn SOC-rapporten (System and Organization Controls) van cruciaal belang. Deze rapporten moeten recent zijn en de exacte dienst dekken die jouw organisatie gebruikt. Bij oudere rapporten kunnen brugdocumenten worden ingezet om de actualiteit te waarborgen.

Hoe bereid je je IT-infrastructuur voor op een DigiD-beveiligingsaudit?

De infrastructuurvoorbereiding begint met het controleren van alle technische beveiligingsmaatregelen die tijdens het assessment getoetst worden. De testaanpak is gebaseerd op penetratietesten en vulnerability assessments voor technische normen.

Volg deze voorbereidingsstappen:

  1. Controleer alle netwerkverbindingen en firewallconfiguraties
  2. Verifieer dat logging- en monitoringsystemen correct functioneren
  3. Test toegangscontroles en authenticatiemechanismen
  4. Controleer encryptie-instellingen voor data in transit en at rest
  5. Voer een interne vulnerabilityscan uit
  6. Documenteer alle systeemwijzigingen van de afgelopen periode

Zorg ervoor dat de controleperiode minimaal zes maanden beslaat voor een volledige beoordeling van de werking van beveiligingsmaatregelen. Dit is vooral belangrijk voor normen waarbij “non-occurrence bij werking” van toepassing kan zijn wanneer bepaalde beveiligingsgebeurtenissen zich niet hebben voorgedaan.

Welke beveiligingsmaatregelen worden gecontroleerd tijdens een DigiD-assessment?

Het DigiD-assessment toetst specifieke beveiligingsnormen die elk onafhankelijk worden beoordeeld. Elke norm krijgt een oordeel over de opzet, het bestaan en de werking van de geïmplementeerde beveiligingsmaatregelen.

De belangrijkste controlegebieden zijn:

  • Authenticatie- en autorisatiemechanismen voor DigiD-gebruikers
  • Sessiemanagement en timeout-instellingen
  • Datavalidatie en inputsanitization
  • Encryptie van gevoelige gegevens tijdens opslag en transport
  • Logging van beveiligingsrelevante gebeurtenissen
  • Incidentdetectie- en responseprocedures
  • Toegangscontroles voor systeembeheerders

Voor bepaalde normen zoals B.05, U.TV.01, U.WA.02 en C.08 kan “non-occurrence bij opzet en bestaan” van toepassing zijn. Dit betekent dat er een oordeel wordt gegeven over de opzet van beveiligingsmaatregelen, maar geen oordeel over het bestaan wanneer specifieke beveiligingsincidenten zich niet hebben voorgedaan binnen de controleperiode.

Wat zijn de meest voorkomende valkuilen bij DigiD-beveiligingsassessments?

De meeste organisaties maken voorbereidingsfouten die leiden tot bevindingen of heraudits. Deze valkuilen zijn vaak te voorkomen met de juiste planning en aandacht voor detail.

Veelvoorkomende problemen zijn:

  • Onvolledige of verouderde documentatie van de DigiD-implementatie
  • Ontbrekende logbestanden door een incorrecte loggingconfiguratie
  • Gebruik van verouderde SOC-rapporten zonder brugdocumentatie
  • Onduidelijke scope-afbakening bij serviceorganisaties
  • Een onvoldoende controleperiode voor beoordeling van de werking
  • Ontbrekende EUTL-handtekeningen op rapportages

Een belangrijke wijziging voor 2025 is dat de carve-outmethode verder wordt aangescherpt. Dit betekent dat de afstemming tussen dienstverleners en serviceorganisaties kritischer wordt. Organisaties moeten zorgen voor duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden en rapportage.

Daarnaast wordt er nieuwe toetsing op werking ingevoerd voor vijf kernnormen. Dit vereist een langere controleperiode en meer gedetailleerde documentatie van beveiligingsprocessen in de praktijk.

Hoe BKBO B.V. helpt met DigiD-beveiligingsassessments

Wij ondersteunen organisaties bij het succesvol doorlopen van hun DigiD-beveiligingsassessment met onze gespecialiseerde kennis van overheidssystemen en DigiD-vereisten. Onze gecertificeerde register IT-auditors kennen de specifieke uitdagingen waar overheids- en zorginstellingen mee te maken hebben.

Onze dienstverlening omvat:

  • Voorbereidende assessments om potentiële bevindingen te identificeren
  • Documentatie-ondersteuning en gap-analyses
  • Technische controles en penetratietesten
  • Begeleiding bij vraagstukken rond serviceorganisaties en SOC-rapporten
  • Complete rapportage met EUTL-handtekeningen
  • Nazorg en ondersteuning bij de implementatie van aanbevelingen

Met onze “geen gekibbel-garantie” bieden wij vaste prijzen, inclusief eventuele heraudits. Dit geeft jouw organisatie zekerheid over de kosten en zorgt ervoor dat je audit binnen de gestelde termijnen wordt afgerond.

Wil je meer weten over onze DigiD-assessmentdiensten of heb je vragen over de voorbereiding? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over jouw specifieke situatie.