Waarom is een DigiD audit verplicht?
Een DigiD-audit is verplicht voor alle organisaties die DigiD gebruiken voor authenticatie van burgers. Deze jaarlijkse controle wordt voorgeschreven door Logius om de betrouwbaarheid en veiligheid van webapplicaties te waarborgen. Organisaties moeten vóór 1 mei rapporteren over hun compliance met de beveiligingseisen, anders riskeren zij sancties en verlies van toegang tot DigiD-diensten.
Wat is een DigiD-audit en waarom is deze verplicht?
Een DigiD-audit is een verplichte jaarlijkse beveiligingscontrole die de betrouwbaarheid van webapplicaties toetst die DigiD gebruiken voor authenticatie. Deze audit wordt voorgeschreven door Logius, de uitvoeringsorganisatie van de Nederlandse overheid die verantwoordelijk is voor DigiD en andere digitale toegangsmiddelen.
De wettelijke basis voor deze verplichting ligt in de verantwoordelijkheid van organisaties om de privacy en veiligheid van burgergegevens te waarborgen. Wanneer organisaties DigiD implementeren, krijgen zij toegang tot vertrouwelijke persoonsgegevens van Nederlandse burgers. Deze toegang brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee.
De audit is essentieel omdat DigiD-systemen gevoelige informatie verwerken en een aantrekkelijk doelwit vormen voor cybercriminelen. Door jaarlijkse controles te verplichten, zorgt Logius ervoor dat alle aangesloten organisaties hun beveiligingsmaatregelen up-to-date houden en voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen. Dit beschermt niet alleen individuele burgers, maar ook het vertrouwen in het gehele DigiD-ecosysteem.
Voor welke organisaties is een DigiD-audit verplicht?
De DigiD-audit is verplicht voor alle overheidsinstanties, zorginstellingen en hun IT-leveranciers die DigiD gebruiken voor het authenticeren van burgers. Dit omvat een breed scala aan organisaties die toegang hebben tot gevoelige persoonsgegevens via DigiD-gekoppelde systemen.
Overheidsorganisaties die verplicht zijn tot een DigiD-audit:
- Gemeenten en provincies
- Ministeries en rijksagentschappen
- Waterschappen en andere publieke organisaties
- Uitvoeringsorganisaties zoals UWV en SVB
- Onderwijsinstellingen die overheidssubsidie ontvangen
Zorginstellingen vallen ook onder deze verplichting, waaronder ziekenhuizen, ggz-instellingen, GGD’s en andere zorgverleners die DigiD gebruiken voor patiëntportalen of andere digitale diensten. Ook woningcorporaties en pensioenfondsen moeten een jaarlijkse audit laten uitvoeren.
Belangrijk is dat ook IT-leveranciers die DigiD-diensten ontwikkelen of beheren voor deze organisaties verplicht zijn tot een audit. Zij dragen immers een directe verantwoordelijkheid voor de technische beveiliging van de systemen die toegang hebben tot DigiD-gegevens.
Welke beveiligingseisen worden getoetst tijdens een DigiD-audit?
Tijdens een DigiD-audit worden specifieke beveiligingscontroles uitgevoerd die gebaseerd zijn op de ICT-beveiligingsrichtlijnen voor webapplicaties van het NCSC. De testaanpak richt zich op kritieke beveiligingsaspecten die essentieel zijn voor het veilig verwerken van DigiD-authenticatie.
De belangrijkste beveiligingseisen die worden getoetst:
- Authenticatie en autorisatie – Controle of alleen geautoriseerde gebruikers toegang krijgen
- Sessiemanagement – Veilige afhandeling van gebruikerssessies
- Gegevensversleuteling – Bescherming van data in transit en at rest
- Logging en monitoring – Registratie van alle relevante beveiligingsgebeurtenissen
- Toegangscontroles – Beperking van systeemtoegang tot geautoriseerd personeel
- Vulnerabilitymanagement – Tijdige patching en beheer van beveiligingslekken
- Incidentresponsprocedures – Processen voor het afhandelen van beveiligingsincidenten
De audit omvat zowel penetratietesten als vulnerability-assessments voor technische normen. Elke norm wordt onafhankelijk getoetst om een compleet beeld te krijgen van de beveiligingsstatus. Speciale aandacht gaat uit naar de implementatie van SOC-rapporten en de afstemming tussen dienstverleners en serviceorganisaties.
Voor 2025 zijn er belangrijke wijzigingen aangekondigd, waaronder een aangescherpte carve-outmethode en nieuwe toetsing op werking voor vijf kernnormen. Ook zijn EUTL-handtekeningen verplicht voor alle rapportages.
Hoe lang duurt een DigiD-audit en wat zijn de kosten?
Een DigiD-beveiligingsassessment duurt gemiddeld twee tot vier weken, afhankelijk van de complexiteit van de IT-infrastructuur en het aantal systemen dat geaudit moet worden. De controleperiode moet minimaal zes maanden bedragen voor een volledige beoordeling van de werking van beveiligingsmaatregelen.
Factoren die de duur van de audit beïnvloeden:
- Het aantal webapplicaties dat DigiD gebruikt
- De complexiteit van de IT-infrastructuur
- De mate van voorbereiding door de organisatie
- De beschikbaarheid van documentatie en medewerkers
- Het aantal gevonden beveiligingsrisico’s dat herstel vereist
De kosten variëren sterk per organisatie en zijn afhankelijk van de scope van de audit. Kleine organisaties met een eenvoudige DigiD-implementatie kunnen rekenen op lagere kosten dan grote instellingen met complexe systemen. Veel auditbedrijven hanteren vaste prijzen, inclusief eventuele heraudits, wat kostentransparantie biedt.
Organisaties kunnen de kosten beperken door zich goed voor te bereiden op de audit. Dit betekent het op orde hebben van documentatie, het aanwijzen van contactpersonen en het vooraf oplossen van bekende beveiligingsknelpunten. Een goede voorbereiding kan de auditduur aanzienlijk verkorten.
Wat gebeurt er als je geen DigiD-audit laat uitvoeren?
Het niet uitvoeren van een verplichte DigiD-audit heeft ernstige gevolgen voor organisaties. Logius kan de toegang tot DigiD-diensten opschorten of beëindigen, waardoor organisaties hun digitale dienstverlening aan burgers niet meer kunnen aanbieden. Dit heeft directe operationele en financiële consequenties.
Mogelijke sancties en risico’s bij non-compliance:
- Opschorting of beëindiging van DigiD-toegang
- Boetes en juridische procedures
- Reputatieschade en verlies van vertrouwen
- Aansprakelijkheid bij datalekken
- Operationele problemen door uitval van digitale diensten
Organisaties die vóór 1 mei geen geldige auditrapportage kunnen overleggen, riskeren dat hun DigiD-verbinding wordt afgesloten. Dit betekent dat burgers geen gebruik meer kunnen maken van digitale diensten die afhankelijk zijn van DigiD-authenticatie.
Daarnaast kan het ontbreken van een DigiD-assessment leiden tot aansprakelijkheidskwesties wanneer er beveiligingsincidenten optreden. Organisaties kunnen dan niet aantonen dat zij adequate maatregelen hebben genomen om persoonsgegevens te beschermen, wat resulteert in hogere boetes van toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens.
De impact op de bedrijfsvoering kan aanzienlijk zijn, vooral voor organisaties die sterk afhankelijk zijn van digitale dienstverlening. Burgers kunnen dan geen gebruikmaken van online portalen, wat leidt tot verhoogde werkdruk voor traditionele kanalen en ontevredenheid bij gebruikers.
Hoe BKBO B.V. helpt met DigiD-audits
BKBO B.V. ondersteunt organisaties bij het succesvol doorlopen van DigiD-beveiligingsassessments door een gestructureerde, resultaatgerichte aanpak die compliance waarborgt en risico’s minimaliseert. Onze ervaring met meer dan 1.843 afgeronde audits sinds 2018 stelt ons in staat om efficiënt en grondig te werken.
Onze concrete ondersteuning bij DigiD-audits:
- Voorbereidingsondersteuning – Wij helpen organisaties bij het op orde brengen van documentatie en processen
- Gecertificeerde auditors – Onze register-IT-auditors hebben specialistische kennis van DigiD-vereisten
- Vaste prijzen inclusief heraudits – Geen verrassingen dankzij onze “geen-gekibbelgarantie”
- Praktische aanbevelingen – Concrete, implementeerbare verbetervoorstellen
- Snelle rapportage – Tijdige levering om compliance-deadlines te halen
Onze aanpak richt zich op het identificeren van risico’s en het verstrekken van haalbare oplossingen die passen bij de organisatie. Wij begrijpen de specifieke uitdagingen van overheids- en zorginstellingen en stemmen onze werkwijze daarop af. Door onze onafhankelijke positie als keurmeester kunnen organisaties vertrouwen op objectieve beoordelingen zonder belangenconflicten.
Wilt u meer weten over hoe wij uw organisatie kunnen helpen met een DigiD-audit? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw specifieke situatie en ontdek hoe onze expertise u kan ondersteunen bij het behalen van compliance. Ook voor andere assessments, zoals ENSIA-assessments, staan wij voor u klaar.
Een DigiD-audit is verplicht voor alle organisaties die DigiD gebruiken voor authenticatie van burgers. Deze jaarlijkse controle wordt voorgeschreven door Logius om de betrouwbaarheid en veiligheid van webapplicaties te waarborgen. Organisaties moeten vóór 1 mei rapporteren over hun compliance met de beveiligingseisen, anders riskeren zij sancties en verlies van toegang tot DigiD-diensten.
Wat is een DigiD-audit en waarom is deze verplicht?
Een DigiD-audit is een verplichte jaarlijkse beveiligingscontrole die de betrouwbaarheid van webapplicaties toetst die DigiD gebruiken voor authenticatie. Deze audit wordt voorgeschreven door Logius, de uitvoeringsorganisatie van de Nederlandse overheid die verantwoordelijk is voor DigiD en andere digitale toegangsmiddelen.
De wettelijke basis voor deze verplichting ligt in de verantwoordelijkheid van organisaties om de privacy en veiligheid van burgergegevens te waarborgen. Wanneer organisaties DigiD implementeren, krijgen zij toegang tot vertrouwelijke persoonsgegevens van Nederlandse burgers. Deze toegang brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee.
De audit is essentieel omdat DigiD-systemen gevoelige informatie verwerken en een aantrekkelijk doelwit vormen voor cybercriminelen. Door jaarlijkse controles te verplichten, zorgt Logius ervoor dat alle aangesloten organisaties hun beveiligingsmaatregelen up-to-date houden en voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen. Dit beschermt niet alleen individuele burgers, maar ook het vertrouwen in het gehele DigiD-ecosysteem.
Voor welke organisaties is een DigiD-audit verplicht?
De DigiD-audit is verplicht voor alle overheidsinstanties, zorginstellingen en hun IT-leveranciers die DigiD gebruiken voor het authenticeren van burgers. Dit omvat een breed scala aan organisaties die toegang hebben tot gevoelige persoonsgegevens via DigiD-gekoppelde systemen.
Overheidsorganisaties die verplicht zijn tot een DigiD-audit:
- Gemeenten en provincies
- Ministeries en rijksagentschappen
- Waterschappen en andere publieke organisaties
- Uitvoeringsorganisaties zoals UWV en SVB
- Onderwijsinstellingen die overheidssubsidie ontvangen
Zorginstellingen vallen ook onder deze verplichting, waaronder ziekenhuizen, ggz-instellingen, GGD’s en andere zorgverleners die DigiD gebruiken voor patiëntportalen of andere digitale diensten. Ook woningcorporaties en pensioenfondsen moeten een jaarlijkse audit laten uitvoeren.
Belangrijk is dat ook IT-leveranciers die DigiD-diensten ontwikkelen of beheren voor deze organisaties verplicht zijn tot een audit. Zij dragen immers een directe verantwoordelijkheid voor de technische beveiliging van de systemen die toegang hebben tot DigiD-gegevens.
Welke beveiligingseisen worden getoetst tijdens een DigiD-audit?
Tijdens een DigiD-audit worden specifieke beveiligingscontroles uitgevoerd die gebaseerd zijn op de ICT-beveiligingsrichtlijnen voor webapplicaties van het NCSC. De testaanpak richt zich op kritieke beveiligingsaspecten die essentieel zijn voor het veilig verwerken van DigiD-authenticatie.
De belangrijkste beveiligingseisen die worden getoetst:
- Authenticatie en autorisatie – Controle of alleen geautoriseerde gebruikers toegang krijgen
- Sessiemanagement – Veilige afhandeling van gebruikerssessies
- Gegevensversleuteling – Bescherming van data in transit en at rest
- Logging en monitoring – Registratie van alle relevante beveiligingsgebeurtenissen
- Toegangscontroles – Beperking van systeemtoegang tot geautoriseerd personeel
- Vulnerabilitymanagement – Tijdige patching en beheer van beveiligingslekken
- Incidentresponsprocedures – Processen voor het afhandelen van beveiligingsincidenten
De audit omvat zowel penetratietesten als vulnerability-assessments voor technische normen. Elke norm wordt onafhankelijk getoetst om een compleet beeld te krijgen van de beveiligingsstatus. Speciale aandacht gaat uit naar de implementatie van SOC-rapporten en de afstemming tussen dienstverleners en serviceorganisaties.
Voor 2025 zijn er belangrijke wijzigingen aangekondigd, waaronder een aangescherpte carve-outmethode en nieuwe toetsing op werking voor vijf kernnormen. Ook zijn EUTL-handtekeningen verplicht voor alle rapportages.
Hoe lang duurt een DigiD-audit en wat zijn de kosten?
Een DigiD-beveiligingsassessment duurt gemiddeld twee tot vier weken, afhankelijk van de complexiteit van de IT-infrastructuur en het aantal systemen dat geaudit moet worden. De controleperiode moet minimaal zes maanden bedragen voor een volledige beoordeling van de werking van beveiligingsmaatregelen.
Factoren die de duur van de audit beïnvloeden:
- Het aantal webapplicaties dat DigiD gebruikt
- De complexiteit van de IT-infrastructuur
- De mate van voorbereiding door de organisatie
- De beschikbaarheid van documentatie en medewerkers
- Het aantal gevonden beveiligingsrisico’s dat herstel vereist
De kosten variëren sterk per organisatie en zijn afhankelijk van de scope van de audit. Kleine organisaties met een eenvoudige DigiD-implementatie kunnen rekenen op lagere kosten dan grote instellingen met complexe systemen. Veel auditbedrijven hanteren vaste prijzen, inclusief eventuele heraudits, wat kostentransparantie biedt.
Organisaties kunnen de kosten beperken door zich goed voor te bereiden op de audit. Dit betekent het op orde hebben van documentatie, het aanwijzen van contactpersonen en het vooraf oplossen van bekende beveiligingsknelpunten. Een goede voorbereiding kan de auditduur aanzienlijk verkorten.
Wat gebeurt er als je geen DigiD-audit laat uitvoeren?
Het niet uitvoeren van een verplichte DigiD-audit heeft ernstige gevolgen voor organisaties. Logius kan de toegang tot DigiD-diensten opschorten of beëindigen, waardoor organisaties hun digitale dienstverlening aan burgers niet meer kunnen aanbieden. Dit heeft directe operationele en financiële consequenties.
Mogelijke sancties en risico’s bij non-compliance:
- Opschorting of beëindiging van DigiD-toegang
- Boetes en juridische procedures
- Reputatieschade en verlies van vertrouwen
- Aansprakelijkheid bij datalekken
- Operationele problemen door uitval van digitale diensten
Organisaties die vóór 1 mei geen geldige auditrapportage kunnen overleggen, riskeren dat hun DigiD-verbinding wordt afgesloten. Dit betekent dat burgers geen gebruik meer kunnen maken van digitale diensten die afhankelijk zijn van DigiD-authenticatie.
Daarnaast kan het ontbreken van een DigiD-assessment leiden tot aansprakelijkheidskwesties wanneer er beveiligingsincidenten optreden. Organisaties kunnen dan niet aantonen dat zij adequate maatregelen hebben genomen om persoonsgegevens te beschermen, wat resulteert in hogere boetes van toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens.
De impact op de bedrijfsvoering kan aanzienlijk zijn, vooral voor organisaties die sterk afhankelijk zijn van digitale dienstverlening. Burgers kunnen dan geen gebruikmaken van online portalen, wat leidt tot verhoogde werkdruk voor traditionele kanalen en ontevredenheid bij gebruikers.
Hoe BKBO B.V. helpt met DigiD-audits
BKBO B.V. ondersteunt organisaties bij het succesvol doorlopen van DigiD-beveiligingsassessments door een gestructureerde, resultaatgerichte aanpak die compliance waarborgt en risico’s minimaliseert. Onze ervaring met meer dan 1.843 afgeronde audits sinds 2018 stelt ons in staat om efficiënt en grondig te werken.
Onze concrete ondersteuning bij DigiD-audits:
- Voorbereidingsondersteuning – Wij helpen organisaties bij het op orde brengen van documentatie en processen
- Gecertificeerde auditors – Onze register-IT-auditors hebben specialistische kennis van DigiD-vereisten
- Vaste prijzen inclusief heraudits – Geen verrassingen dankzij onze “geen-gekibbelgarantie”
- Praktische aanbevelingen – Concrete, implementeerbare verbetervoorstellen
- Snelle rapportage – Tijdige levering om compliance-deadlines te halen
Onze aanpak richt zich op het identificeren van risico’s en het verstrekken van haalbare oplossingen die passen bij de organisatie. Wij begrijpen de specifieke uitdagingen van overheids- en zorginstellingen en stemmen onze werkwijze daarop af. Door onze onafhankelijke positie als keurmeester kunnen organisaties vertrouwen op objectieve beoordelingen zonder belangenconflicten.
Wilt u meer weten over hoe wij uw organisatie kunnen helpen met een DigiD-audit? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw specifieke situatie en ontdek hoe onze expertise u kan ondersteunen bij het behalen van compliance. Ook voor andere assessments, zoals ENSIA-assessments, staan wij voor u klaar.