Welke webapplicaties vallen onder DigiD beveiligingsassessment?

Welke webapplicaties vallen onder DigiD beveiligingsassessment?
Welke webapplicaties vallen onder DigiD beveiligingsassessment?

Webapplicaties die DigiD-authenticatie gebruiken, moeten jaarlijks een beveiligingsassessment ondergaan. Dit geldt voor alle overheidsportalen, zorgapplicaties, onderwijsplatforms en andere diensten die DigiD-inloggegevens verwerken. Het assessment toetst of de webapplicatie, infrastructuur en procedures voldoen aan de eisen van toezichthouder Logius. Organisaties moeten jaarlijks vóór 1 mei rapporteren over hun DigiD-beveiliging.

Wat is een DigiD-beveiligingsassessment en waarom is het verplicht?

Een DigiD-beveiligingsassessment is een verplichte jaarlijkse controle van de betrouwbaarheid van webapplicaties die DigiD-authenticatie gebruiken. Het assessment toetst of webapplicaties, webinfrastructuur en procedures voldoen aan de beveiligingseisen van Logius, de beheerder van DigiD.

De wettelijke basis ligt in de verplichting voor organisaties om de veiligheid van aan DigiD gekoppelde systemen te waarborgen. DigiD vormt een cruciaal onderdeel van de Nederlandse digitale infrastructuur, waardoor strikte beveiligingseisen noodzakelijk zijn. Organisaties die DigiD-diensten aanbieden, moeten aantonen dat zij de persoonsgegevens van burgers adequaat beschermen.

Het assessment wordt uitgevoerd volgens de Richtlijn 3000D voor assurance-opdrachten door gecertificeerde IT-auditors. Organisaties moeten jaarlijks vóór 1 mei rapporteren aan Logius over hun DigiD-beveiliging. Niet-naleving kan leiden tot het intrekken van de DigiD-koppeling, waardoor dienstverlening aan burgers wordt verstoord.

Welke webapplicaties moeten een DigiD-beveiligingsassessment ondergaan?

Alle webapplicaties die DigiD-authenticatie gebruiken voor inlogfunctionaliteit, vallen onder de assessmentverplichting. Dit betreft een breed scala aan digitale diensten in de publieke sector.

De belangrijkste categorieën zijn:

  • Overheidsportalen: gemeentelijke websites, ministerieapplicaties, agentschapssystemen
  • Zorgapplicaties: patiëntportalen van ziekenhuizen, GGD-systemen, GGZ-platforms
  • Onderwijsplatforms: studentinformatiesystemen, digitale leeromgevingen
  • Sociale zekerheid: UWV-portalen, pensioenfondssystemen
  • Woningcorporatieapplicaties: huurderportalen, onderhoudssystemen
  • Waterschapssystemen: belastingportalen, vergunningssystemen

Ook softwareleveranciers en hostingproviders die aan DigiD gekoppelde diensten aanbieden aan overheidsorganisaties, moeten een DigiD-assessment laten uitvoeren. De assessmentverplichting geldt ongeacht de grootte van de organisatie of het aantal gebruikers van de webapplicatie.

Wat zijn de belangrijkste beveiligingsvereisten voor aan DigiD gekoppelde systemen?

Aan DigiD gekoppelde systemen moeten voldoen aan strenge technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen, gebaseerd op de ICT-beveiligingsrichtlijnen voor webapplicaties van het NCSC. De eisen zijn onderverdeeld in verschillende normcategorieën.

Technische beveiligingsvereisten omvatten:

  1. Encryptie: alle dataoverdracht moet beveiligd zijn met actuele encryptiestandaarden
  2. Toegangscontrole: strikte authenticatie- en autorisatiemechanismen
  3. Logging en monitoring: uitgebreide registratie van gebruikersactiviteiten
  4. Vulnerabilitymanagement: regelmatige beveiligingsupdates en patchbeheer
  5. Netwerkbeveiliging: firewalls, intrusion-detection- en -preventionsystemen

Organisatorische maatregelen betreffen incidentbeheer, wijzigingsbeheer en beveiligingsbeleid. Vanaf 2025 worden vijf kernnormen ook getoetst op werking, niet alleen op opzet en bestaan. Dit betreft toegangscontrole (U.TV.01), incidentbeheer (U.WA.02) en beveiligings- en wijzigingsbeheer (C.07, C.08 en C.09).

Hoe verloopt het proces van een DigiD-beveiligingsassessment?

Het DigiD-beveiligingsassessment volgt een gestructureerd proces met duidelijke stappen en tijdlijnen. De controleperiode moet minimaal zes maanden duren, waarbij de laatste dag van de controleperiode maximaal twee maanden vóór de oordeelsdatum ligt.

Het assessmentproces bestaat uit de volgende fasen:

  1. Voorbereiding: verzameling van documentatie en systeeminformatie
  2. Risicoanalyse: identificatie van beveiligingsrisico’s en kwetsbaarheden
  3. Technische toetsing: penetratietesten en vulnerabilityassessments
  4. Organisatorische toetsing: beoordeling van procedures en beleid
  5. Rapportage: opstellen van het assurancerapport
  6. Certificering: ondertekening met EUTL-handtekening voor betrouwbaarheid

Betrokken partijen zijn de organisatie zelf, gecertificeerde IT-auditors en eventuele serviceorganisaties. Bij gebruik van externe dienstverleners wordt de carve-outmethode toegepast, waarbij SOC-rapporten worden geraadpleegd. De auditor neemt echter geen verantwoordelijkheid voor de oordelen van de serviceorganisatie.

Wat gebeurt er als een webapplicatie niet voldoet aan de DigiD-beveiligingseisen?

Non-compliance met DigiD-beveiligingseisen heeft ernstige gevolgen voor organisaties en hun dienstverlening aan burgers. Logius kan de DigiD-koppeling opschorten of intrekken, waardoor de inlogfunctionaliteit wegvalt.

Mogelijke consequenties bij non-compliance zijn:

  • tijdelijke opschorting van DigiD-diensten
  • volledige intrekking van de DigiD-koppeling
  • reputatieschade en verlies van vertrouwen
  • verstoring van dienstverlening aan burgers
  • mogelijke boetes of andere sancties

Bij geconstateerde tekortkomingen krijgen organisaties de mogelijkheid om herstelmaatregelen te treffen. Er moet een concreet verbeterplan worden opgesteld met tijdlijnen voor het oplossen van beveiligingslekken. Na implementatie van verbeteringen volgt een heraudit om te controleren of de tekortkomingen zijn weggenomen.

In bepaalde gevallen kan “non-occurrence” worden toegepast wanneer een gebeurtenis niet heeft plaatsgevonden binnen de controleperiode. Dit geldt bijvoorbeeld voor specifieke beveiligingsincidenten die zich niet hebben voorgedaan, maar alleen bij een controleperiode van minimaal zes maanden.

Hoe BKBO B.V. helpt met DigiD-beveiligingsassessments

BKBO B.V. biedt gespecialiseerde DigiD-beveiligingsassessments voor overheids- en zorginstellingen, evenals hun IT-leveranciers. Onze gecertificeerde register-IT-auditors en ISO 27001-leadauditors zorgen voor kwalitatief hoogwaardige assessments volgens de Richtlijn 3000D.

Onze dienstverlening omvat:

  • volledige DigiD-beveiligingsassessments conform de eisen van Logius
  • toetsing op opzet, bestaan en werking van beveiligingsmaatregelen
  • penetratietesten en vulnerabilityassessments
  • begeleiding bij herstelmaatregelen en verbeterplannen
  • heraudits zonder extra kosten dankzij onze “geen-gekibbelgarantie”
  • EUTL-handtekening voor betrouwbare rapportage

Met meer dan 1.843 afgeronde audits sinds 2018 en een klanttevredenheidsscore van 4,12 hebben wij bewezen expertise in DigiD-assessments. Onze praktische, resultaatgerichte aanpak helpt organisaties hun informatieveiligheid te verbeteren en compliance te waarborgen. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over uw DigiD-beveiligingsassessment.