Wat gebeurt er tijdens interviews voor een ENSIA-assessment?

Wat gebeurt er tijdens interviews voor een ENSIA-assessment?
Wat gebeurt er tijdens interviews voor een ENSIA-assessment?

Tijdens een ENSIA-assessment voert de auditor interviews uit om te toetsen of de maatregelen die in de zelfevaluatie zijn beschreven ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Die gesprekken zijn geen verhoor, maar een gerichte controle waarbij de auditor nagaat of het verhaal van de gemeente klopt met het aangeleverde bewijsmateriaal. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over ENSIA-interviews, van wie er aanwezig moet zijn tot hoe je je team goed voorbereidt.

Wie nodigt de auditor uit voor een ENSIA-interview?

De ENSIA-coördinator is doorgaans het centrale aanspreekpunt en organiseert de interviews in afstemming met de auditor. De coördinator bepaalt welke collega’s worden uitgenodigd op basis van hun rol en verantwoordelijkheden binnen de gemeentelijke informatiebeveiliging.

In de praktijk zijn bij een ENSIA-interview vaak meerdere rollen betrokken. Denk aan de CISO, de informatiemanager, medewerkers van IT of functioneel beheer, en soms ook de privacyfunctionaris. Welke personen precies worden uitgenodigd, hangt af van de onderwerpen die tijdens het interview aan bod komen. De auditor geeft vooraf aan welke thema’s worden besproken, zodat de juiste mensen aan tafel zitten.

Het is verstandig om als gemeente vooraf goed af te stemmen wie waarvoor verantwoordelijk is. Onduidelijke interne verantwoordelijkheden leiden tijdens een interview snel tot verwarring, en dat kan de indruk wekken dat maatregelen onvoldoende zijn geborgd.

Welke vragen stelt een auditor tijdens een ENSIA-interview?

Tijdens een ENSIA-interview stelt de auditor vragen over de inrichting, het bestaan en de werking van beveiligingsmaatregelen. De vragen zijn gericht op het verifiëren van wat de gemeente in de zelfevaluatie heeft ingevuld en van het bewijsmateriaal dat daarbij is aangeleverd.

Typische onderwerpen die tijdens een ENSIA-interview aan bod komen, zijn:

  • Hoe zijn specifieke maatregelen ingericht binnen de gemeentelijke organisatie?
  • Wie is verantwoordelijk voor welke beveiligingstaken?
  • Hoe wordt geborgd dat maatregelen gedurende het jaar daadwerkelijk worden uitgevoerd?
  • Hoe worden incidenten gesignaleerd en afgehandeld?
  • Op welke manier worden medewerkers bewust gemaakt van informatieveiligheid?

De auditor is niet op zoek naar perfectie, maar naar aantoonbaarheid. Het gaat er niet alleen om dat beleid op papier bestaat, maar ook dat de gemeente kan laten zien dat maatregelen in de praktijk functioneren. Alleen het bestaan van een procedure is daarvoor niet altijd voldoende.

Hoe lang duurt een ENSIA-interview gemiddeld?

Een ENSIA-interview duurt gemiddeld tussen de 60 en 90 minuten, afhankelijk van het aantal te bespreken onderwerpen en de volledigheid van het vooraf aangeleverde bewijsmateriaal. Hoe beter de voorbereiding, hoe efficiënter het gesprek verloopt.

Wanneer bewijsstukken ontbreken of antwoorden nadere toelichting vragen, kan een interview langer duren. Gemeenten die hun documentatie goed op orde hebben en duidelijk kunnen uitleggen hoe maatregelen zijn ingericht, merken dat interviews soepeler verlopen. Een goede voorbereiding op de ENSIA-audit bespaart dus ook tijd tijdens het interview zelf.

Wat moet je meenemen naar een ENSIA-interview?

Naar een ENSIA-interview neem je de bewijsstukken mee die aantonen dat de besproken maatregelen zijn ingericht en daadwerkelijk worden uitgevoerd. Denk aan beleidsdocumenten, logbestanden, procedures, verwerkingsregisters of andere relevante documentatie die aansluit op de zelfevaluatie.

Concreet gaat het om documenten zoals:

  1. Het informatiebeveiligingsbeleid van de gemeente
  2. Procedures voor toegangsbeheer en autorisaties
  3. Overzichten van uitgevoerde risicoanalyses
  4. Bewijs van bewustwordingsactiviteiten voor medewerkers
  5. Incidentregistraties of rapportages over beveiligingsincidenten
  6. Technische configuratiedocumentatie die aansluit op de gestelde normen

Zorg dat de bewijsstukken actueel zijn en aansluiten op de periode waarover verantwoording wordt afgelegd. Verouderde documenten of bewijs dat niet overeenkomt met de zelfevaluatie kunnen leiden tot bevindingen.

Wat gebeurt er als antwoorden tijdens het interview afwijken van de zelfevaluatie?

Als antwoorden tijdens het ENSIA-interview afwijken van wat in de zelfevaluatie is ingevuld, legt de auditor dit vast als bevinding. Afhankelijk van de ernst van de afwijking kan dit leiden tot een aanbeveling of een formele bevinding in het auditrapport.

Afwijkingen ontstaan vaak niet door opzet, maar door miscommunicatie binnen de gemeente. Iemand heeft de zelfevaluatie ingevuld op basis van aannames, terwijl de praktijk er anders uitziet. Dit benadrukt hoe belangrijk het is dat de juiste mensen betrokken zijn bij zowel het invullen van de zelfevaluatie als het interview zelf.

Wanneer een afwijking wordt geconstateerd, krijgt de gemeente doorgaans de gelegenheid om aanvullende informatie aan te leveren of een toelichting te geven. Dit gebeurt in de conceptrapportagefase, voordat het definitieve rapport wordt opgesteld. Een bevinding betekent dus niet automatisch dat het assessment mislukt is, maar het vraagt wel om een duidelijke reactie en opvolging.

Hoe bereid je een team voor op een ENSIA-interview?

Een goede voorbereiding op een ENSIA-interview begint met heldere interne communicatie over wie wat weet en wie wat kan uitleggen. Zorg dat iedereen die aanwezig is bij het interview weet welke onderwerpen worden besproken en welk bewijsmateriaal daarvoor beschikbaar is.

Praktische stappen voor een goede teamvoorbereiding zijn:

  • Bespreek de zelfevaluatie samen door en controleer of de antwoorden overeenkomen met de werkelijkheid
  • Wijs per onderwerp een verantwoordelijke aan die het gesprek kan voeren
  • Verzamel bewijsstukken tijdig en controleer of ze actueel en volledig zijn
  • Oefen eventueel met de meest waarschijnlijke vragen, zodat medewerkers niet worden verrast
  • Zorg dat iedereen weet wat er van hen wordt verwacht en hoe het interview is opgebouwd

Een veelgemaakte fout is dat de voorbereiding op de ENSIA-audit pas vlak voor het interview begint. Gemeenten die gedurende het jaar structureel bewijsmateriaal verzamelen en verantwoordelijkheden helder beleggen, staan tijdens het interview veel sterker. Het interview is dan geen stressmoment, maar een bevestiging van wat al goed is geregeld.

Hoe BKBO B.V. helpt bij de voorbereiding op ENSIA-interviews

Wij begeleiden gemeenten gedurende het hele ENSIA-auditproces, inclusief de voorbereiding op interviews. Vanuit onze ervaring met meer dan 90 gemeenten weten we precies waar het in de praktijk mis kan gaan en hoe je dat voorkomt. Onze aanpak is concreet en gericht op wat de gemeente zelf nodig heeft.

Wat gemeenten van ons kunnen verwachten:

  • Een duidelijk auditplan met vooraf gecommuniceerde verwachtingen
  • Gerichte documentatieverzoeken zodat de gemeente weet welk bewijs nodig is
  • Tussentijdse terugkoppeling tijdens het beoordelingsproces
  • Een conceptrapport met de mogelijkheid om aanvullende informatie aan te leveren
  • Een definitieve rapportage die gereed is voor aanlevering bij de toezichthouder

Wij werken met vaste prijzen en korte communicatielijnen, zodat gemeenten altijd weten waar ze aan toe zijn. Wil je weten wat wij voor jouw gemeente kunnen betekenen? Neem dan contact op voor een vrijblijvende offerte.